• inside_pic_01.jpg
  • inside_pic_02.jpg
  • inside_pic_03.jpg
  • inside_pic_04.jpg

 

DIOSPYROSΔιόσπυρος (Diospyrus)
Διόσπυρος ο σινικός ή κακί (Diospyrus chinensis ή kaki)
Οικογένεια: Εβενίδες (Ebenaceae)
Κοινό όνομα: λωτός

Ο διόσπυρος ή κακί (κοινώς λωτός) είναι οπορωφόρο δέντρο, το οποίο κατάγεται από την Κίνα και την Ιαπωνία. Το ύψος του κυμαίνεται ανάμεσα στα 5 και 10 μ. Έχει πλαγιόκλαδη, στρογγυλή «κόμη», πλάτους 5 περίπου μ. και όρθιο κορμό, ο οποίος καλύπτεται από μαυριδερό φλοιό με ρωγμές. Τα φύλλα του, σε ωοειδές σχήμα, είναι στιλπνά στην επάνω επιφάνεια και σκεπασμένα μ' ένα λεπτό γκριζωπό χνούδι στην κάτω. Ορισμένα δέντρα λωτού φέρουν μόνο «αρσενικά» άνθη, άλλα μόνο «θηλυκά», άλλα «ερμαφρόδιτα» και «αρσενικά», και άλλα, τέλος, «ερμαφρόδιτα» και «θηλυκά».
Τα «αρσενικά» άνθη είναι ενωμένα σε ομάδες ανά 3, ενώ τα «θηλυκά» είναι μονήρη. Οι καρποί σχηματίζονται από τα «θηλυκά» άνθη, ύστερα από επικονίαση ή με παρθενογένεση, δηλαδή χωρίς επικονίαση κι επομένως χωρίς γονιμοποίηση. Γι' αυτό το λόγο καλλιεργούνται συνήθως μόνο «θηλυκά» δέντρα. Οι καρποί μοιάζουν με ντομάτες. Αυτοί που παράγονται παρθενοκαρπικά δεν έχουν σπόρους και, συνήθως, είναι πιο μυτεροί και επίσης πιο ανοιχτόχρωμοι από εκείνους που σχηματίζονται ύστερα από γονιμοποίηση.Ο λωτός καλλιεργείται όχι μόνο σαν καρποφόρο αλλά και σαν καλλωπιστικό δέντρο, τόσο για το όμορφο βαθυράσινο φύλλωμά του όσο και για τους ζωηρούς πορτοκαλόχρωμους καρπούς, που διατηρούνται για αρκετό καιρό μετά την πτώση των φύλλων. Υπάρχουν διάφορες ποικιλίες λωτού, που όμως δεν έχουν μελετηθεί αρκετά στη χώρα μας.

Τεχνική της καλλιέργειας
Ο λωτός είναι δέντρο αρκετά ανθεκτικό. Σε νεαρή ηλικία, όμως, είναι ευαίσθητος στο κρύο, γι' αυτό στις βόρειες περιοχές θα πρέπει να καλύπτεται η βάση τους με άχυρα κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Τα δέντρα φυτεύονται το φθινόπωρο (στις περιοχές με ήπιο κλίμα) ή την άνοιξη (στις βόρειες), σε δροσερά αλλά καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη, εμπλουτισμένα με ανόργανα λιπάσματα και οργανικές ουσίες. Αν τα φυτεύετε σε φυτεία, οι αποστάσεις ανάμεσα στα δέντρα θα πρέπει να κυμαίνονται γύρω στα 5-6 μ. Συχνά οι μικροί καρποί του λωτού πέφτουν πρόωρα. Μπορείτε να προλάβετε αυτό το πρόβλημα φυτεύοντας ανάμεσα στα δέντρα της ποικιλίας που έχετε διαλέξει ένα δέντρο το οποίο ανήκει σε κάποια καλή επικονιάστρια ποικιλία, γιατί οι καρποί που σχηματίζονται από γονιμοποίηση δεν πέφτουν τόσο εύκολα όσο αυτοί που παράγονται από παρθενοκαρπία, γι' αυτό τη μια χρονιά παράγει πάρα πολλούς καρπούς και την άλλη πολύ λιγότερους.

Πολλαπλασιασμός
Ο λωτός πολλαπλασιάζεται με εμβολιασμό (εγκεντρισμό) στις αρχές της άνοιξης. Σαν υποκείμενα χρησιμοποιούνται νεαρά φυτά (ενός έτους) που προέρχονται από σπόρο του Διόσπυρου του βιργινιανού (D. Virginiana) ή του Διόσπυρου του λωτού (D. lotus). Από τα υποκείμενα αυτά δημιουργούνται φυτά τα οποία είναι ανθεκτικά στο κρύο. Φυτεύονται στην οριστική τους θέση ένα χρόνο μετά τον εμβολιασμό. Η καρποφορία αρχίζει 3-4 χρόνια μετά το φύτεμα.
Ο Διόσπυρος ο λωτός (D. lotus) απαντά αυτοφυής σε διάφορα μέρη της χώρας μας, όπως π.χ. στη Φθιώτιδα, όπου είναι γνωστός με το όνομα τραπεζωνιά.

Κλάδεμα
Κλάδεμα διαμόρφωσης. Γενικά ο λωτός πρέπει να καλλιεργείται σ' ελεύθερο σχήμα: τον αφήνετε δηλαδή ν' αναπτυχθεί μόνος του και περιορίζετε τις επεμβάσεις σας σε αραίωμα ή επιβράχυνση των κλαδιών.

Κλάδεμα παραγωγής. Οι καρποί σχηματίζονται στους βλαστούς που φύονται την άνοιξη του ίδιου χρόνου. Στο κλάδεμα παραγωγής αρκεί να κόψετε τα ξερά κλαδιά κι ενδεχομένως να κάνετε κι ένα αραίωμα. Αν τα δέντρα είναι γέρικα ίσως χρειαστεί ένα πιο αυστηρό κλάδεμα, για να βοηθηθεί η ανάπτυξη νέων βλαστών, πάνω στους οποίους θα σχηματιστούν οι καρποί.

Συλλογή των καρπών
Οι καρποί μαζεύονται τον Οκτώβριο – Νοέμβριο. Στην αρχή είναι σκληροί κι έχουν μια δυσάρεστη στιφή γεύση, γιατί είναι πολύ πλούσιοι σε τανίνες. Γι' αυτό θα πρέπει να καταναλώνονται 1.5 περίπου μήνα μετά τη συλλογή: στο διάστημα αυτό οι τανίνες μετασχηματίζονται και η σάρκα, πλούσια σε σάκχαρο, αποκτά μια πολύ γλυκιά γεύση.