• inside_pic_01.jpg
  • inside_pic_02.jpg
  • inside_pic_03.jpg
  • inside_pic_04.jpg

 

ChamaecyparissΧαμαικυπάρισσος (Chamaecyparis)
Οικογένεια: Κυπαρισσίδες (Cupressaceae)
Γένος με 6 είδη αειθαλών κωνοφόρων, ανθεκτικών, με κωνική ή πλαγιόκλαδη «κόμη», που καλλιεργούνται εύκολα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε βραχόκηπους και χλοοτάπητες. Επίσης είναι κατάλληλα για το σχηματισμό ανεμοθραυστών. Κατάγονται από τη βόρεια Αμερική, την Ιαπωνία και τη Φορμόζα, και διαφέρουν από τα καθαυτό κυπαρίσσια (είναι γνωστά επίσης και σαν «ψευδοκυπάρισσοι») ως προς την «κόμη» τους, που παρουσιάζει πεπλατυσμένη μορφή, και τα κυπαρισσόμηλα, τα οποία έχουν μικρότερες διαστάσεις. Τα φύλλα είναι λεπιοειδή, επάλληλα και διαταγμένα σε 4 σειρές κατά μήκος των κλαδιών. Οι καρποί, πολυάριθμοι, στρογγυλωποί, αποτελούνται από στρογγυλωπά «λέπια», ξυλώδη και οξύληκτα στο κέντρο. Υπάρχουν ποικιλίες νάνες, καθώς και αξιοσημείωτων διαστάσεων.
Είδη και ποικιλίες
Χαμαικυπάρισσος του Λώσον (Chamaecyparis lawsoniana). Είδος με κωνική και στενή «κόμη», πεπλατυσμένη στο επάνω μέρος και κρεμάμενες προς τα κάτω τις κύριες διακλαδώσεις. Κατάγεται από το Όρεγκον και τη βορειοδυτική Καλιφόρνια, φτάνει σε ύψος 30-50 μ. και σε διάμετρο 3-6 μ. Έχει λεία φλούδα που με τον καιρό ξεφλουδίζεται κατά πλατιές λωρίδες. Τα φύλλα είναι μικρά, με ημιδιαφανείς κηλίδες, βαθυπράσινα στην επάνω επιφάνεια και διάστικτα με γκρίζο στην κάτω. Στην άκρη των κλαδιών παρουσιάζει ομάδες από αρσενικές ταξιανθίες, σε ωοειδές σχήμα και βαθυκόκκινο χρώμα. Παράγει άφθονα στρογγυλά κυπαρισσόμηλα.
Υπάρχουν πάρα πολλές ποικιλίες που γενικά υποδιαιρούνται σε υψηλές και σε νάνες. Από τις πρώτες αναφέρουμε τις: «Αλλούμειος» ("Allumii") με κωνική, όρθια «κόμη» σε χρώμα γαλαζοπράσινο, «Κιονωτή» ("Columnais") που λέγεται και «Κιονωτή Γλαυκή» ("Columnaris glaucea") με όρθια και κομψή εμφάνιση και φύλλωμα ανοιχτό γκριζοπράσινο, «Όρθια» ("Erecta") ή «Όρθια Πράσινη» ("Erecta Viridis") με όρθια μορφή, κιονωτή, πλατιά «κόμη», μυτερή στην κορυφή, κλαδιά όρθια και ανοιχτοπράσινα φύλλα, «Φλετσέρειος» ("Fletcheri") με όρθια μορφή και γαλαζοπράσινο φύλλωμα, «Πράσινη Κολόνα» (Green Pillar") ή «Όρθια του Τζάκμαν» ("Jackman's Erecta") με «κόμη» πιο συμπαγή και πιο απαλό χρώμα από την προηγούμενη ποικιλία, «Λάνειος» ("Lanei") με κωνική μορφή και χρυσωπό φύλλωμα, «Κίτρινη» ("Lutera") με κιονωτή μορφή, κανονική «κόμη» και κρεμάμενο προς τα κάτω χρυσοκίτρινο φύλλωμα, «Ποττένειος» ("Pottenii") με όρθια μορφή και ανοιχτοπράσινο φύλλωμα, «Στιουάρτειος» ("Stewartii") με κωνική «κόμη» και φύλλωμα χρυσοκίτρινο προς το εξωτερικό και πράσινο προς το εσωτερικό της «κόμης», «Θρίαμβος του Μπόσκουπ» ("Triomphe de Boskoop") με όρθια μορφή και πλαγιόκλαδη «κόμη» με γκριζογάλανο φύλλωμα και, τέλος, «Ουίνστον Τσώρτσιλ» ("Winston Churchill") με κωνική «κόμη» ελαφρά στρογγυλωπή και χρυσωπό χρώμα.
Από τις ποικιλίες μικρού αναστήματος, όχι όμως κάτω από τα 3-4 μ., αναφέρουμε τις: «Ελγούντειος» ("Ellwoodii") με κιονωτή μορφή και πολύ αργή ανάπτυξη, που προσαρμόζεται ιδιαίτερα σε μάλλον μεγάλους βραχόκηους, «Χρυσή του Έλγουντ» ("Ellwood's Gold") με φύλλωμα που από κιτρινοπράσινο την άνοιξη αλλάζει σε θαμπό πράσινο στα τέλη του καλοκαιριού και, τέλος, τη «Λευκή τουΈλγουντ» ("Ellwood's White") με φύλλωμα διάστικτο με άσπρο.
Άλλες, πολύ πιο μικρές, ποικιλίες είναι: η «Χρυσή Πυκνή» ("Aurea densa") που δεν ξεπερνάει τα 2 μ., με χρυσαφί φύλλωμα, η «Ελάχιστη» ("Minima") με στρογγυλή «κόμη», η «Νάνα» ("Nana") ύψους 0.9-1.2 μ., με κωνικό σχήμα. Από τις δύο τελευταίες ποικιλίες πιο πολύ καλλιεργούνται οι τύποι με γαλαζωπό φύλλωμα «Ελάχιστη Γλαυκή» ("Minima Glauca") και «Νάνα Γλαυκή» ("Nana Glauca").
Χαμαικυπάρισσος νουτκατένσις (Chamaecyparis nootkatensis). Κατάγεται από την Αλάσκα και το Όρεγκον, φτάνει σε ύψος 15-40 μ. και σε διάμετρο 5-10 μ. Πρόκειται για είδος ιδιαίτερα εύρωστο και επομένως κατάλληλο για κρύες περιοχές. Η «κόμη» έχει σχήμα κωνικό, συμμετρικό και εκτεταμένο. Έχει κλαδιά κυρτά προς τα κάτω, ρητινώδη και βαθυπράσινα. Παράγει κουκουνάρια γκριζογάλανα. Οι πιο γνωστές ποικιλίες αυτού του είδους είναι: η «Χρυσή» ("Aurea") με φύλλωμα χρυσαφί, η «Συμπαγής» ("Com¬pacta") με «κόμη» στρογγυλή, η «Γλαυκή» ("Glauca") με σχήμα όρθιο και γαλαζωπό φύλλωμα, η «Κρεμάμενη προς τα κάτω» ("Pendula") με «κόμη» λιγότερο πυκνή από το τυπικό είδος και με διακλαδώσεις γυρισμένες προς τα πάνω, στις άκρες.
Χαμαικυπάρισσος η αμβλύφυλλη (Chamaecyparis obtusa). Το είδος αυτό, που κατάγεται από την Ιαπωνία, φτάνει σε ύψος 20-30 μ. και σε διάμετρο 3-5 μ. Είναι ένα δέντρο εξαιρετικά διακοσμητικό, κατάλληλο για περιοχές με όχι πολύ βαρύ χειμώνα, που αναπτύσσεται με δυσκολία σε εδάφη ασβεστώδη και ξερά. Έχει κωνική «κόμη» με βάση πλατιά. Ο κορμός είναι ίσιος και περιβάλλεται από καστανέρυθρο φλοιό, που παρουσιάζει ρωγμές όχι πολύ βαθιές, κανονικές και παράλληλες. Οι διακλαδώσεις, οριζόντιες, έχουν τις άκρες γυρισμένες προς τα πάνω. Τα φύλλα έχουν ανοιχτοπράσινο χρώμα, με ασημένιες κηλίδες στην κάτω επιφάνεια, και όταν τρίβονται αναδίδουν ένα γλυκό και ρητινώδες άρωμα. Παράγει κουκουνάρια μικρά, με διάμετρο κάτω από ένα εκατοστό. Είναι ένα δέντρο με βραδεία ανάπτυξη. Από τις πολυάριθμες ποικιλίες του είδους αυτού αναφέρουμε: την «Κρίππσι» ("Crippsii") με χρυσαφένιο φύλλωμα, τη «Φιλικοειδή» ("Filicoides") με «κόμη» αραιή, αποτελούμενη από μακριά και κυρτά προς τα κάτω κλαδιά, που θυμίζουν φτέρη, τη «Λυκοποδιοειδή» ("Lycopodioides") με κλαδιά κυρτά προς τα κάτω και φύλλα ασημόχρωμα, τη «Χαριτωμένη Νάνα» ("Nana Gracilis") που έχει ύψος μόνο 2.5 μ. και πράσινα φυλλωτά κλαδιά σε σχήμα βεντάλιας, τη «Χρυσή Τετράγωνη» ("Tetragona aurea") με πυκνές τούφες από χρυσά φύλλα πάνω σε κλαδιά στραμμένα προς τα πάνω. Επίσης σ' αυτό το είδος ανήκουν και τα πιο μικρά γνωστά κωνοφόρα, όπως η ποικιλία «Κοστέρι» ("Kosteri") ύψους 90 εκατ., με κλαδιά συνεστραμμένα, «Νάνα» ("Nana") ύψους 60 εκατ. με πυκνή και όμορφη «κόμη», που σχηματίζεται από στρογγυλωπά φυλλωτά κλαδιά σε χρώμα βαθυπράσινο, η «Χρυσή Νάνα» ("Nana aurea") όμοια με την προηγούμενη, με φύλλωμα χρυσοκίτρινο, η «Πυγμαία» ("Pygmea") ύψους μόνο 30 εκατ. με σχήμα πλαγιόκλαδο, πεπλατυσμένο και με οριζόντια φυλλωτά κλαδιά, στο σχήμα της βεντάλιας.
Χαμαικυπάρισσος η πισοφόρα (Chamaecyparis pisifera). Κατάγεται από την Ιαπωνία. Έχει ύψος 20-35 εκατ. και κωνική «κόμη», πλάτους 4.5-6 μ., με κορυφή λυγισμένη προς τα κάτω. Φέρει κλαδάκια ενωμένα σε φυλλωτά κλαδιά, που μοιάζουν με της φτέρης. Τα φύλλα, λαμπερά πράσινα στην επάνω επιφάνεια, παρουσιάζουν ασημένιες γραμμώσεις στην κάτω. Αν τριφτούν αναδίδουν ένα άρωμα πολύ έντονο. Παράγει μικρά κουκουνάρια, ενωμένα σε ομάδες, που φέρονται πάνω στα φυλλωτά κλαδιά. Συνήθως καλλιεργούνται διάφορες ποικιλίες, από τις οποίες αναφέρουμε τη «Χρυσή ("Aurea") με βλαστούς σε κίτρινο – χρυσαφί, την «Κυανοπράσινη» ("Cyaneoviridis") που ονομάζεται και «Μπουλβάρ» ("Boulevard") ύψους 4.5 μ., με ασημογάλαζο φύλλωμα, τη «Νηματοφόρο» ("Fili¬fera") ύψους 6 μ. με «κόμη» αραιή, που σχηματίζεται από κλαδιά λυγισμένα προς τα κάτω και σκούρα γκριζοπράσινα φύλλα, τη «Χρυσή νηματοφόρο» ("Filifera aurea") με φύλλωμα χρυσοκίτρινο, τη «Φτερωτή» ("Plumosa") ύψους 10-12 μ. με «κόμη» κολονοειδή, με τη βάση πολύ φαρδιά και κωνική και φύλλα ανοιχτοπράσινα και χνουδωτά, τη «Χρυσή Φτερωτή» ("Plumosa Aurea") με φύλλωμα χρυσαφί σε μικρή ηλικία, που με τον καιρό μπορεί να γίνει πράσινο, τη «Λεπιοειδή» ("Squarrosa") ύψους 10-12 μ. με πλατιά, κωνική «κόμη», διακλαδώσεις οριζόντιες, με άκρες στραμμένες προς τα πάνω και φύλλωμα πυκνό και γκριζογάλαζο. Εξάλλου υπάρχουν και ποικιλίες νάνες, από τις οποίες αναφέρουμε τη «Συμπαγή» ("Compacta") ύψους μόνο 60 εκατ. με φύλλωμα συμπαγές και εριώδες, γκριζοπράσινο ή ποικιλόχρωμο, αποτελούμενο από κλαδιά μερικές φορές κυρτά, τη «Νάνα» ("Nana") ύψους 45 εκατ. με αργή ανάπτυξη και «κόμη» ιδιαίτερα πυκνή, γκριζποπράσινη ή μερικές φορές πολύχρωμη, τη «Φτερωτή Χρυσή Νάνα» ("Plumosa Aurea Nana") ύψους 90 εκατ. με «κόμη» κωνική και χρυσαφιά ολόκληρο το χρόνο, τη «Φτερωτή Πυγμαία» ("Plumosa Pygmea") δέντρο πολύ ανθεκτικό, με αργή ανάπτυξη και, τέλος, τη «Λεπιοειδή Χρυσή Νάνα» ("Squarrosa Aurea Nana") με χρυσαφί φύλλωμα, κατάλληλη για το βραχόκηπο.
Τεχνική της καλλιέργειας
Φυτεύονται σε εδάφη κήπου με καλή αποστράγγιση και σε μέρη ελαφρώς σκιαζόμενα, εκτός από τις ποικιλίες με χρυσαφί φύλλωμα, που απαιτούν θέσεις εξαιρετικά προσήλιες, για να διατηρήσουν το χρώμα του φυλλώματός τους. Το φύτεμα στην οριστική θέση μπορεί να γίνει τον Οκτώβριο – Νοέμβριο ή την άνοιξη, ανάλογα με τη σύσταση του εδάφους: η πρώτη περίοδος είναι για ελαφρά εδάφη, η δεύτερη για βαριά. Μπορείτε να φυτέψετε δέντρα μικρών ή σημαντικών διαστάσεων: τα πρώτα αναπτύσσονται πιο γρήγορα και δεν απαιτούν υποστηρίγματα. Για να ξαναζωντανέψετε το χρώμα των φύλλων πρέπει να χορηγείτε αζωτούχο λίπασμα κάθε άνοιξη, τον Απρίλιο.
Πολλαπλασιασμός
Μπορούν να πολλαπλασιαστούν με μοσχεύματα ή με σπόρους, αν και οι ποικιλίες που λαμβάνονται από τους σπόρους συχνά παρουσιάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Η σπορά γίνεται το Φεβρουάριο σε καόνια, μέσα σε γαβάθες γεμάτες με το ειδικό μείγμα για σπόρους ή στο ύπαιθρο, τον Απρίλιο – Μάιο. Τα νεαρά φυτά, όταν φτάσουν σε ύψος 8 εκατ., πρέπει να μεταφυτευτούν σε φυτώριο, όπου θα παραμείνουν 2 χρόνια πριν φυτευτούν στην οριστική τους θέση.
Ο πολλαπλασιασμός με μοσχεύματα δίνει πιο σίγουρα αποτελέσματα και πραγματοποιείται τον Ιανουάριο ή τον Μάιο, με εύρωστα μικρά κλαδιά, μήκους 10 περίπου εκατ., που αποσπώνται από τα κύρια κλαδιά. Τα μοσχεύματα που λαμβάνονται την άνοιξη φυτεύονται σε ψυχρό τζάκι, σ' ένα μείγμα από άμμο και τύρφη σε ίσα μέρη, αντίθετα, εκείνα τα οποία λαμβάνονται το χειμώνα τοποθετούνται σε ειδικά κασόνια πολλαπλασιασμού, σε θερμοκρασία 16-18ο C. Όταν θα έχουν αναπτυχθεί καλά οι ρίζες, τα νεαρά φυτά μεταφυτεύονται σε γλάστρες, που παραχώνονται στο ύπαιθρο. Στις αρχές του φθινοπώρου μεταφέρονται σε φυτώριο, όπου θα παραμείνουν για μια περίοδο 3 χρόνων, στο τέλος της οποίας θα έιναι έτοιμα για την οριστική μεταφύτευση.
Κλάδεμα
Γενικά τα είδη αυτά δεν χρειάζονται κλάδεμα αλλά καμιά φορά ο κορμός μπορεί να διχαστεί: σ' αυτή την περίπτωση καλό θα είναι να κόψετε τη διακλάδωση κατά τον Μάρτιο. Οι ποικιλίες που είναι πιο επιρρεπείς σ' αυτό το φαινόμενο ανήκουν στο είδος Χαμαικυπάρισσος του Λώσον (Chamaecypais Lawsoniana), κυρίως η «Λεπιοειδής» ("Squarrosa") και η «Πτεροειδής» ("Plumosa").
Ζωικοί εχθροί και ασθένειες
Τα δέντρα αυτά μπορούν να προσβληθούν από το μύκητα εδάφους Αρμιλλάρια, που προκαλεί σοβαρές καταστροφές στο ριζικό σύστημα και ακόμα την αποξήρανση του δέντρου. Πρόκειται για ένα μύκητα που προσβάλλει τις ρίζες και εξαπλώνεται ακόμα και σ' εκείνες που είναι απονεκρωμένες. Η καταπολέμηση αυτής της ασθένειας είναι δύσκολη, γι' αυτό σας συμβουλεύουμε να ξεριζώσετε τα άρρωστα δέντρα καταστρέφοντας όσο περισσότερες ρίζες μπορείτε, για να εμποδίσετε την εξάπλωσή της. Εξάλλου, θα πρέπει να διατηρείτε τα δέντρα σε καλή κατάσταση, μια και η ασθένεια προσβάλλει μόνο τα αδύνατα. Τέλος, θα πρέπει ν' αποφεύγετε τα πολύ υγρά εδάφη και, ενδεχομένως για περιορισμένες επιφάνειες, να κάνετε μια απολύμανση με διάλυμα φορμόλης 2%.