• inside_pic_01.jpg
  • inside_pic_02.jpg
  • inside_pic_03.jpg
  • inside_pic_04.jpg

 

FRAGKOSTAFYLLOΦραγκοστάφυλο
Ριβήσιον ή Ρίβες (Ribes)
Οικογένεια: Σαξιφραγίδες (Saxifragaceae)
κοινό όνομα: λαγοκερασιά, γκροζέιγ
Το κόκκινο φραγκοστάφυλο ή φραγκοστάφυλο σε τσαμπιά (Ρίβες το ερυθρόν – R. rubrum) και το μαύρο (Ρίβες το μέλαν – Ribes nigrum) είναι θάμνοι που καλλιεργούνται για τα φρούτα τους (ράγες), που τρώγονται ωμά αλλά χρησιμοποιούνται και για την παρασκευή μαρμελάδων ή σιροπιών.
Τα φραγκοστάφυλα καλλιεργούνται, κυρίως, στις χώρες της βόρειας – κεντρικής Ευρώπης (Ελβετία, Γαλλία, Γερμανία, Αγγλία) που έχουν κλίμα υγρό και δροσερό, ενώ δύσκολα συναντιώνται σε πολύ ζεστά και ξηρά κλίματα. Στην Ελλάδα μπορούν να καλλιεργηθούν με επιτυχία σε ορεινά, δροσερά μέρη. Τα δύο είδη μοιάζουν πολύ μεταξύ τους. Πρόκειται για μικρούς θάμνους, ύψους 1.5-2 μ., με θυσανώδη εμφάνιση. Τα στελέχη, λεπτά και καστανόχρωμα, έχουν πολλά κλαδιά. Είναι φυτά φυλλοβόλα, με παλαμοειδή φύλλα. Τα λουλούδια, πρασινωπά ή κοκκινωπά, παρουσιάζονται ενωμένα σε μασχαλιαίους, κρεμάμενους βότρεις. Οι καρποί, που σχηματίζονται πάνω στα κλαδιά του προηγούμενου χρόνου, είναι κόκκινες, ροζ ή άσπρες ράγες (του Ρίβες του ερυθρού – Ribes rubrum) ή μαύρες και πιο χοντρές (του Ρίβες του μέλανος – Ribes nigrum). Έχουν όξινη γεύση και είναι πολύ πλούσια σε βιταμίνη C, μηλικό και κιτρικό οξύ. Ωριμάζουν στις αρχές του καλοκαιριού, νωρίτερα ή αργότερα, ανάλογα με την ποικιλία.
Τεχνική της καλλιέργειας
Το φραγκοστάφυλο καλλιεργείται σε όλα τα εδάφη, ακόμα και στα φτωχά αλλά όχι υπερβολικά ασβεστώδη, παρόλο που προτιμάει τα βαθιά και δροσερά χώματα. Φυτεύεται σε αποστάσεις 1-2 μ. στη διάρκεια του χειμώνα, μεταξύ Νοεμβρίου και Φεβρουαρίου, όταν οι κλιματολογικές συνθήκες είναι ευνοϊκές, σε θέσεις εκτεθειμένες στο βοριά και εν μέρει σκιαζόμενες. Δεδομένου ότι όλες οι ποικιλίες του Ρίβες του ερυθρού (Ribes rubrum) είναι αυτόστειρες, θα πρέπει να φυτέψετε κοντά φυτά διάφορων ποικιλιών για να μπορεί να γίνει σταυρογονιμοποίηση.
Συνήθως, το φραγκοστάφυλο διαμορφώνεται σε θάμνο με κλαδιά που ξεκινούν απευθείας από το χώμα. Στους οικογενειακούς κήπους μπορούν να σχηματιστούν φράχτες, αποτελούμενοι από δέκα περίπου φυτά, ενώ στις βιομηχανικές καλλιέργειες φυτεύονται σε γραμμές, σε αποστάσεις 3 μ. μεταξύ των γραμμών, και 1.5 μ. πάνω στη γραμμή.
Πριν από το φύτεμα στην οριστική θέση, το έδαφος πρέπει να καλλιεργηθεί βαθιά και να λιπανθεί, με κοπριά και λιπάσματα με βάση το άζωτο, το φωσφόρο και το κάλιο. Η λίπανση, κυρίως η αζωτούχα, πρέπει να γίνεται και τα επόμενα χρόνια.
Μεγάλη σημασία έχει να διατηρείται το έδαφος καθαρό από τα ζιζάνια και πάντα υγρό. Για το σκοπό αυτό καλό θα είναι να το ποτίζετε όταν είναι ξερό και να το σκεπάζετε με τύρφη ή άλλα υλικά.
Οι καρποί συλλέγονται στη διάρκεια του καλοκαιρού. Η στιγμή της συγκομιδής καθορίζεται από το χρώμα του ποδίσκου που φέρει τους καρπούς: όταν γίνει ιώδης κάτω από τη ράγα, μπορείτε να τους μαζέψετε. Οι ώριμοι καρποί δεν διατηρούνται πολύ, γι' αυτό και πρέπει να καταναλώνονται μάλλον γρήγορα.
Πολλαπλασιασμός
Γίνεται με μόσχευμα ή παραφυάδες, που αποσπώνται από το μητρικό φυτό και ξαναφυτεύονται απευθείας στην οριστική τους θέση. Τα μοσχεύματα, μήκους περίπου 20 εκατ., λαμβάνονται κατά τη διάρκεια του χειμώνα από υγιή και εύρωστα κλαδιά και φυτεύονται σε κασόνια. Διατηρούνται στο ύπαιθρο, σε ξηρό μέρος, μέχρι την άνοιξη, οπότε φυτεύονται σε φυτώριο, έτσι που να μένουν 2-3 «μάτια» έξω από το χώμα. Στην οιριστική τους θέση φυτεύονται ύστερα από δύο περίπου χρόνια. Τα φυτά μπαίνουν σε καρποφορία δύο χρόνια μετά το οριστικό φύτεμά τους.
Κλάδεμα
Κλάδεμα διαμόρφωσης. Το φραγκοστάφυλο διαμορφώνεται σε θάμνο, σε δενδρύλλιο ή σε γραμμικό σχήμα (σπαλλιέρα).
Για να σχηματιστεί ο θάμνος, που είναι το πιο διαδομένο και το πιο εύκολο στην πραγματοποίησή του σχήμα, θα πρέπει να κλαδέψετε τα μικρά φυτά μόλις φυτευτούν στην οριστική τους θέση, στο ύψος του τέταρτου ή πέμπτου «ματιού» (η εργασία αυτή γίνεται στο τέλος του χειμώνα). Αυτό το κόψιμο βοηθάει το σχηματισμό των πλευρικών διακλαδώσεων. Επιπλέον παραχώνετε το φυτό, για να το βοηθήσετε να βγάλει παραφυάδες.
Κλάδεμα καρποφορίας. Το φραγκοστάφυλο σχηματίζει καρπούς στα κλαδιά ενός χρόνου. Στο τέλος του καλοκαιριού, όταν στο φυτό έχει τελειώσει η καρποφορία, αφαιρούνται όλοι οι κλάδοι που έχουν καρποφορήσει. Τα καρποφόρα κλαδιά ενός χρόνου πρέπει να βγαίνουν πάνω σε κλαδιά όχι πολύ γέρικα (ηλικίας το πολύ 4 χρόνων). Γι' αυτό τα κλαδιά που φέρουν καρποφόρα κλαδιά αντικαθίστανται περιοδικά: κάθε χρόνο κόβετε από τη βάση τους περίπου το 1/3 αυτών των γέρικων κλαδιών και τα αντικαθιστάτε με τις παραφυάδες, που βγαίνουν συνέχεια από τις ρίζες του φυτού. Το κλάδεμα αυτό γίνεται στο τέλος του χειμώνα, όταν είναι καλές οι κλιματολογικές συνθήκες.