• inside_pic_01.jpg
  • inside_pic_02.jpg
  • inside_pic_03.jpg
  • inside_pic_04.jpg

 

AMYGDALIAΑμυγδαλιά
Προύνος η αμυγδαλή (Prunus amygdalus) ή Αμυγδαλή η κοινή (Amygdalus communis)
Οικογένεια: Ροδίδες (Rosaseae)

Η αμυγδαλιά είναι ένα δέντρο, κινέζικης προέλευσης, πολύ διαδεδομένο στις μεσογειακές χώρες. Γενικά, καλλιεργείται στις ίδιες περιοχές με την ελιά. Παρ' όλο που είναι πολύ ανθεκτική στις χαμηλές θερμοκρασίες, χρειάζεται εντούτοις, ήπια κλήματα, επειδή ανθίζει πολύ νωρίς (μεταξύ Δεκεμβρίου και Μαρτίου) και αν τα άνθη πληγούν από παγετό, καταστρέφονται και δεν καρποφορούν. Στις βόρειες περιοχές μπορεί να καλλιεργηθεί για διακοσμητικούς σκοπούς. Το ύψος της φτάνει μέχρι 8-10 μ. , ενώ τα κλαδιά και ο κορμός της καλύπτονται από μαυριδερή φλούδα. Έχει μακρουλά λογχοειδή φύλλα, πράσινα, γυαλιστερά στην πάνω επιφάνεια και γκριζωπά στην κάτω με πριονωτή παρυφή. Έχει ροζ άνθη. Οι καρποί της είναι δρύπες και αποτελούνται από μια παχιά πράσινη φλούδα, καλυμμένη από λεπτό χνούδι (επικάρπιο), από μια ινώδη σάρκα (μεσοκάρπια) και ύστερα ξυλώδη (ενδοκάρπιο, που κοινά ονομάζεται τσόφλι), το οποίο περιβάλλει το σπόρο (αμύγδαλο). Οι καρποί ωριμάζουν συνήθως το Σεπτέμβριο. Συνήθως, τα αμύγδαλα τρώγονται ξερά. Η συγκομιδή γίνεται πριν την πλήρη ωρίμανση, όταν η σάρκα ανοίγει, τον Αύγουστο - Σεπτέμβριο. Μερικές ποικιλίες παράγουν καρπούς που τρώγονται νωποί. Στην περίπτωση αυτή, η συγκομιδή γίνεται τον Ιούλιο, "όταν το μεσοκάρπιο είναι ακόμα κλειστό ("τσάγαλα").

Είδη και ποικιλίες
Οι πολυάριθμες ποικιλίες της αμυγδαλιάς μπορούν να ταξινομηθούν με διαφορετικά κριτήρια. Ανάλογα με τη γεύση, τα αμύγδαλα διακρίνονται σε πικρά και σε γλυκά. Τα πικραμύγδαλα χρησιμοποιούνται στη ζαχαροπλαστική και στη βιομηχανία καλλυντικών. Εξάλλου, ανάλογα με τη χρήση τους, τα αμύγδαλα διακρίνονται σε ξερά ή σε νωπά επιτραπέζια αμύγδαλα και σε αμύγδαλα για ζαχαροπλαστική. Τέλος, ανάλογα με την εποχή της ανθοφορίας, έχουμε τις αμυγδαλιές πρώιμης ανθίσεως και τις αμυγδαλιές όψιμης ανθίσεως. Οι ποικιλίες με πρώιμη άνθηση δεν είναι κατάλληλες για περιοχές, όπου τον Φεβρουάριο - Μάρτιο σημειώνονται παγετοί, οι οποίοι καταστρέφουν τα άνθη.

Οι ποικιλίες πρώιμης ανθίσεως είναι πολλές και λαμβάνουν το όνομά τους από τον τόπο καλλιέργειάς τους. Για παράδειγμα, αμύγδαλα χιώτικα, κρητικά, κλπ. Οι ποικιλίες όψιμης ανθίσεως είναι οι "Τέξας", αμερικάνικης προελεύσεως, Η "Τροίτο", ιταλική και η "Ρέτσου", ελληνική.

Οι καλύτερες αμερικάνικες ποικιλίες είναι η "Non Pareil" και η "Ne plus ultra".

Από τους δενδροκομικούς σταθμούς, κυρίως της Γαλλίας, καταβάλλεται προσπάθεια δημιουργίας νέων, βελτιωμένων ποικιλιών.
Μια άλλη βασική διάκριση των ποικιλιών της αμυγδαλιάς είναι η σκληρότητα τωου περιβλήματος των αμυγδάλων (αμύγδαλα αφράτα ή χαρτοκέλυφα ή απαλοκέλυφα, αμύγδαλα ημίσκληρα ή σκληρά, κλπ.)

Τεχνική της καλλιέργειας
Η αμυγδαλιά εμβολιάζεται, συνήθως, πάνω σε σπορόφυτα αμυγδαλιάς. Επειδή το υποκείμενο αυτό δεν αντέχει στις μεταφυτεύσεις, συνήθως σπέρνεται απευθείας στην οριστική του θέση και ύστερα από 2-3 χρόνια εμβολιάζεται η επιλεγμένη ποικιλία. Η αμυγδαλιά προσαρμόζεται πολύ καλά στα ασβεστώδη, ακόμα και άγονα εδάφη. Δεν αντέχει, αντίθετα, τα λιμνάζοντα νερά, γι' αυτό και θα πρέπει να φυτεύεται σε εδάφη με καλή αποστράγγιση ή αν χρειάζεται να προστίθεται άμμος ή χαλίκι για να γίνεται πιο διαπερατό και ελαφρό το έδαφος. Τα καλύτερα λιπάσματα είναι τα οργανικά και τα ανόργανα, προπάντων εκείνα με βάση το φώσφορο. Οι ποικιλίες της αμυγδαλιάς είναι, γενικά, αυτόστειρες, δηλαδή η γύρη που παράγεται από μια ποικιλία δεν είναι σε θέση να γονιμοποιήσει τα άνθη δέντρων της ίδιας ποικιλίας. Γι' αυτό για να καρποφορήσουν τα δέντρα μιας ποικιλίας, θα πρέπει να φυτευτούν κοντά τους και μερικές αμυγδαλιές άλλης ποικιλίας.

Πολλαπλασιασμός
Γίνεται με σπορά την άνοιξη για τη δημιουργία σποροφύτων υποκειμένων για εμβολιασμό. Εκτός από το σπορόφυτο της αμυγδαλιάς, ο εμβολιασμός μπορεί να γίνει και σε άλλα πυρηνόκαρπα όπως η ροδακινιά, η δαμασκηνιά, η βερικοκιά, καθώς και στα υποκείμενα με τα αρχικά GF (Grande Ferrande), δημιουργήματα γαλλικού δενδροκομικού σταθμού, κατάλληλα για διάφορους τύπους κλίματος και εδάφους, σε ύψος 2 περίπου μέτρα από το έδαφος.

Κλάδεμα
Η αμυγδαλιά καλλιεργείται σε ελεύθερο σχήμα και η κόμη της αναπτύσσεται φυσιολογικά. Οι καρποί της αμυγδαλιάς σχηματίζονται στα κλαδιά του προηγούμενου έτους και στα ανθοφόρα κεντριά (ανθοδέσμες του Μαΐου). Οι ανθοφόροι οφθαλμοί σχηματίζονται μεμονωμένα ή σε ομάδες των 3 και είναι μεγάλα. Διακρίνονται εύκολα από τα ξυλοφόρα που είναι κωνικά και λεπτά. Το κλάδεμα πρέπει να είναι μέτριο, επειδή η αμυγδαλιά, σαν πυρηνόκαρπο, δεν αντέχει στα κοψίματα, στα οποία αντιδρά εκκρίνοντας κόμμι. Τα τραύματα, από τα οποία βγαίνει κόμμι πρέπει να καθαρίζονται προσεκτικά και να προστατεύονται με επουλωτικές μαστίχες. Στο ετήσιο κλάδεμα παραγωγής δεν πρέπει να κόβονται τα ανθοφόρα κεντριά, αλλά να αραιώνονται μόνο οι βλαστοί που θα δώσουν καρπούς την επόμενη χρονιά, αν είναι πολύ πυκνοί. Με το κλάδεμα αφαιρούνται, επίσης, τα άρρωστα και κατεστραμμένα κλαδιά.

Ζωικοί εχθροί και ασθένειες
Η αμυγδαλιά είναι ένα δέντρο αρκετά ανθεκτικό στις ασθένειες και τους ζωικούς εχθρούς. Προσβάλλεται από τις ίδιες ασθένειες της ροδακινιάς και ιδιαίτερα από τον εξώασκο. Πρόκειται για τον μύκητα Taphrina deformans, που εκδηλώνεται με φλύκταινες στα φύλλα, τα οποία σε περίπτωση σοβαρής προσβολής κατσαρώνουν και γίνονται κοκκινωπά. Το άρρωστο δέντρο παράγει λίγους καρπούς και εξασθενεί. Το κατσάρωμα, που προσβάλει τις αμυγδαλιές κυρίως αν η άνοιξη είναι ψυχρή και βροχερή, καταπολεμείται με τρεις ψεκασμούς με Ζιράμ ή ΤΜΤD: έναν στα τέλη του φθινοπώρου, αμέσως μετά την πτώση των φύλλων, το δεύτερο κατά τη διάρκεια της αναπαύσεως του χειμώνα και τον τρίτο κατά τον Δεκέμβριο - Μάρτιο, λίγο πριν την ανθοφορία.

Κυριαζή Μαρία, Γεωπόνος Τ.Ε.,
Msc in Horticulture Crop Protection (Φυτοπροστασία),
Ειδίκευση στην Ελαιοκομία,
Υπεύθυνος Γεωπόνος Φυτώρια Δέλτα – Delta Trees ΕΠΕ