• inside_pic_01.jpg
  • inside_pic_02.jpg
  • inside_pic_03.jpg
  • inside_pic_04.jpg

 

AKTINIDIOΑκτινιδιά (Actinidia)
Οικογένεια: Ακτινιδίδες (Actinidiaceae)

Γένος που περιλαμβάνει 40 είδη φυτών. Είναι αναρριχώμενοι, ανθεκτικοί, φυλλοβόλοι θάμνοι. Τα φυτά αυτά, που κατάγονται από την ανατολική Ασία (Κίνα, Ιαπωνία, Κορέα) είναι κατάλληλα για να καλύπτουν τοίχους, πέργκολες και κορμούς γέρικων δέντρων. Η Ακτινιδιά η κινέζικη, γνωστή και σαν "κίβι" ("kiwi") καλλιεργείται για τους εδώδιμους καρπούς της. Η καλλιέργειά της άρχισε στη Νέα Ζηλανδία, όπου σημείωσε μεγάλη επιτυχία, επεκτάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες και διαδίδεται και στην Ευρώπη.

Είδη και ποικιλίες
Ακτινιδιά η οξεία (Actinidia arguta). Είναι ένας αναρριχώμενος θάμνος ύψους μέχρι 15 μ., κατάλληλος για την κάλυψη γέρικων δέντρων. Έχει ωοειδή, λαμπερά πράσινα φύλλα και λευκά άνθη με πορφυρούς ανθήρες, ενωμένα σε βότρεις, που ανοίγουν τον Ιούνιο - Ιούλιο.

Ακτινιδιά η κινέζικη (Actinidia chinensis). Αναρριχώμενος θάμνος; που κατάγεται από την Κίνα, με έρπουσες διακλαδώσεις μήκους 8-10 μ. Τα άνθη της σε κρεμ χρώμα είναι ενωμένα σε στρογγυλωπούς βότρεις έχουν λεπτό άρωμα και ανοίγουν από τον Ιούνιο έως και τον Αύγουστο. Το είδος αυτό είναι δίοικο: τα αρσενικά και τα θηλυκά φυτά βρίσκονται σε ξεχωριστά φυτά. Καλλιεργείται κυρίως για τους καρπούς του, που σχηματίζονται στα θηλυκά φυτά και ωριμάζουν τον Οκτώβριο. Είναι λίγο μικρότερο από το αυγό της κότας και καλύπτονται από ένα λεπτό, καφέ χνούδι. Έχουν υπόξινη γεύση και είναι πολύ πλούσιοι σε βιταμίνη C: η καθημερινή κατανάλωση ενός ή δύο καρπών του "κίβι" μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του ανθρώπου σε βιταμίνη C. Οι καρποί διατηρούνται καλά για αρκετές βδομάδες, αν συγκομιστούν πριν από την πλήρη ωρίμανσή τους. Το είδος μπορεί να καλλιεργηθεί και για διακοσμητικούς λόγους για να καλύπτει φράχτες, τοίχους, κλπ.

Ακτινιδιά η κολομίκτα (Actinidia kolomikta). Αναρριχώμενος θάμνος ύψους 2-4 μ., κατάλληλος για να καλύπτει τοίχους και φράχτες. Καλλιεργείται για τα πολύ όμορφα καρδιόσχημα φύλλα του, που έχουν ή λευκές κηλίδες στην άκρη. Τα άνθη του εμφανίζονται τον Ιούνιο. Απ' αυτό το είδος οι Ρώσοι δημιούργησαν ποικιλίες με εδώδιμους καρπούς: την ποικιλία "Ανανάς του Μιτσουρί", οι καρποί της οποίας ωριμάζουν στο τέλος Αυγούστου και έχουν γεύση, που θυμίζει τον ανανά, και την ποικιλία "Κλάρα, Τσάτκιν", με μικρότερους καρπούς.

Τεχνική της καλλιέργειας
Οι ακτινιδιές είναι φυτά εύκολα στην καλλιέργεια. Αναπτύσσονται καλά σε όλα τα εδάφη, αρκεί να είναι πλούσια σε οργανική ουσία, ν' αποστραγγίζονται καλά και να μην είναι ασβεστώδη. Τα μικρά φυτά φυτεύονται στην οριστική τους θέση από το Νοέμβριο έως το Μάρτιο, σε ηλιόλουστες ή μερικά σκιαζόμενες τοποθεσίες, κατά προτίμηση με έκθεση προς την ανατολή, κοντά σε τοίχους ή δέντρα. Μια και η Ακτινιδία η κινέζικη είναι δίοικο είδος, πρέπει να φυτέψετε θάμνους και των δύο φύλων, τον ένα κοντά στον άλλο για να εξασφαλιστεί η επικονίαση και κατά συνέπεια η καρποφορία (ένας αρσενικός θάμνος είναι αρκετός για να γονιμοποιήσει 5 θηλυκούς).

Αρχικά όλα τα είδη χρειάζονται υποστήριξη. Τα μικρά κλαδιά της Ακτινιδίας της κινέζικης πρέπει να στερεώνονται σιγά σιγά, καθώς αναπτύσσονται, πάνω σε οριζόντια σύρματα. Το "κίβι" αρχίζει να παράγει καρπούς 2-3 χρόνια μετά το φύτεμα στην οριστική τους θέση. ΑΝ ο καιρός είναι ξερός, χρειάζονται άφθονα ποτίσματα.

Πολλαπλασιασμός
Η σπορά γίνεται σε κασόνι ή σε ψυχρό θερμοκήπιο τον Οκτώβριο - Νοέμβριο αμέσως μόλις ωριμάσουν οι σπόροι. Την άνοιξη, τα νεαρά φυτά μεταφυτεύονται σε γλάστρες, όταν είναι αρκετά μεγάλα, ώστε να μπορεί να τα χειριστεί κανείς. Ο πολλαπλασιασμός με σπόρο χρησιμοποιείται κυρίως για τη δημιουργία υποκειμένων.

Μπορεί να πολλαπλασιαστεί, επίσης, και με μοσχεύματα μήκους 8-10 εκ. και τα φυτεύετε σε κασόνια γεμάτα από μείγμα άμμου και τύρφης. Το περιβάλλον, όπου θα ριζώσουν τα μοσχεύματα, πρέπει να είναι ζεστό και υγρό. Ο πολλαπλασιασμός με μόσχευμα επιτρέπει την επιλογή αρσενικών και θηλυκών φυτών.

Τα φυτά, που δημιουργούνται από σπόρο ή μόσχευμα, διατηρούνται σε κασόνι ως τη στιγμή που θα φυτευτούν στην οριστική τους θέση.

Τα νεαρά φυτά δε θέλουν καθόλου την ξηρασία.

Κλάδεμα
Για να πετύχετε ένα απλωτό σχήμα, κορφολογήσετε τους βλαστούς της Ακτινιδίας της κινέζικης και της Ακτινιδίας της οξείας. Το κλάδεμα παραγωγής της Ακτινιδίας της κινέζικης είναι όμοιο με το κλάδεμα του αμπελιού.

Ζωικοί εχθροί και ασθένειες
Οι γάτες προσελκύονται πολύ απ' αυτούς του θάμνους και μπορεί να προκαλέσουν ζημιές στα στελέχη τους.

Κυριαζή Μαρία, Γεωπόνος Τ.Ε.,
Msc in Horticulture Crop Protection (Φυτοπροστασία),
Ειδίκευση στην Ελαιοκομία,
Υπεύθυνος Γεωπόνος Φυτώρια Δέλτα – Delta Trees ΕΠΕ