• inside_pic_01.jpg
  • inside_pic_02.jpg
  • inside_pic_03.jpg
  • inside_pic_04.jpg

 

HibiscusIβίσκος (Hibiscus)

Οικογένεια: Μαλαχοειδή (Malvaceae)
Κοινό όνομα: αγριομπαμπακιά (του είδους Ιβίσκος ο τρισχιδής - Ibiscus trionum)

Γένος που περιλαμβάνει γύρω στα 300 είδη φυτών με πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά: άλλα είναι ανθεκτικά, αειθαλή ή φυλλοβόλα δενδρύλλια ή θάμνοι και καλλιεργούνται στο ύπαιθρο, στο θερμοκήπιο ή σε φυτά εσωτερικών χώρων. Άλλα είδη είναι ποώδη, ετήσια ή πολυετή. Τα ανθεκτικά ποώδη είδη φυτεύονται σε παρτέρια μαζί με άλλα φυτά, ενώ οι θάμνοι του θερμοκηπίου καλλιεργούνται για το ωραίο, διακοσμητικό τους φύλλωμα και τα θαυμάσια λουλούδια τους. Κοινό σε όλα τα είδη είναι το σχήμα των λουλουδιών τους. Είναι συνήθως μονήρη και βγαίνουν στις μασχάλες των φυτών: έχουν σχήμα χωνιού και είναι πολύ όμορφα, αλλά διαρκούν λίγο.

Είδη και ποικιλίες
Ίβίσκος ο κόκκινος (Hibiscus coccineus). Κατάγεται από τις νότιες Η.Π.Α.. Είναι ποώδες, πολυετές, ημιανθεκτικό φυτό που φτάνει σε ύψος 2,5-3μ. Τα φύλλα του - σε σχήμα παλάμης - έχουν σε νεαρή ηλικία κόκκινο χρώμα, όπως και οι βλαστοί και οι μίσχοι. Έχει κόκκινα, μονήρη λουλούδια, πλάτους 15 εκ., που ανοίγουν το καλοκαίρι. Στη συνέχεια παράγει καρπούς σε σχήμα κάψουλας, που περιβάλλονται από 5 το πολύ διακοσμητικά βράκτια.

Ιβίσκος η μανιότη (Hibiscus manihot). Ποώδες, ανθεκτικό και πολυετές φυτό, που καλλιεργείται συνήθως σαν ετήσιο. Έχει βαθυπράσινα, παλαμοσχιδή φύλλα και κίτρινα άνθη, πλάτους 15 εκ. με πορφυρό κέντρο, που ανοίγει ολόκληρο το καλοκαίρι.

Ιβίσκος ο στρατιωτικός (Hibiscus millitaris). Ποώδες, ανθεκτικό και πολυετές φυτό, που κατάγεται από τη νότια Αμερική. Έχει ύψος 1,5 μ. περίπου και παλαμοσχιδή φύλλα, με 3 λοβούς, ο κεντρικός από τους οποίους είναι μεγαλύτερος. Τα άνθη του, ροζ - κόκκινα, ανοίγουν κατά τον Ιούλιο - Αύγουστο.

Ιβίσκος ο μοσχευτός (Hibiscus moscheutos). Είδος γνωστό και σαν ιβίσκος ο ελώδης (Hibiscus palustris). Είναι ποώδες, πολυετές και ημιανθεκτικό φυτό, που κατάγεται από τις Η.Π.Α. Τα στελέχη του που ξεπερνούν το 1,5 μ. φέρουν ροζ άνθη, πλάτους 15 εκ., τα οποία ανοίγουν το καλοκαίρι. Υπάρχουν ποικιλίες του είδους αυτού με λευκά ή σκούρα πράσινα άνθη.

Ιβίσκος ο μεταλλάσσων (Hibiscus mutabilis). Ημιανθεκτικός, πολυετής θάμνος, που κατάγεται από την Κίνα. Έχει ύψος πάνω από 1,8 μ. και καρδιόσχημα, ελαφρώς χνουδωτά φύλλα. Τα άνθη του ανοίγουν μόνο για μια μέρα, στις μασχάλες των πιο ψηλών φύλλων, σε κυματοειδείς ταξιανθίες, πάνω σε λεπτούς ποδίσκους μήκους 5 εκ. Τα άνθη αυτά, που ζουν μόνο μια μέρα, έχουν το πρωί λευκό χρώμα και αργότερα καθώς περνούν οι ώρες, γίνονται ροζ, ενώ προς το τέλος της ημέρας, παίρνουν ένα βαθύ κόκκινο χρώμα.

Ιβίσκος ο πεττάκαρπος (Hibiscus pentacarpos). Πολυετές, ανθεκτικό είδος, που κατάγεται από τη νότια Ευρώπη. Έχει ύψος γύρω στα 30-40 εκ., έλλοβα φύλλα και μικρά μωβ άνθη, που ανοίγουν με αφθονία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Ιβίσκος η σινική ροδή (Hibiscus rosa - sinensis). Είναι το πιο γνωστό είδος. Πρόκειται για πολυετή, ημιανθεκτικό θάμνο, που κατάγεται από την Κίνα. Στον τόπο καταγωγής του μπορεί να φτάσει τα 10 μ. ύψος, ενώ σε περιοχές με ήπιο κλίμα, όπως το δικό μας, δεν ξεπερνά τα 3-4 μ. Έχει πλατιά, ωοειδή, λαμπερά, βαθυπράσινα - μερικές φορές έλλοβα - φύλλα με οδοντωτές παρυφές και μονήρη, κρεμ άνθη, που σχηματίζονται στις μασχάλες των ανώτερων φύλλων και διαρκούν ελάχιστα, αλλά ανανεώνονται συνέχεια από τον Ιούνιο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Υπάρχουν ποικιλίες του είδους αυτού, με διπλά ή ημίδιπλα άνθη, κίτρινου, ροζ ή βαθύ ροζ χρώματος. Η ποικιλία "Cooperi" έχει πολύ διακοσμητικά, στενόμακρα, ωοειδή και λογχοειδή, πράσινα φύλλα με λευκές κρεμ κηλίδες ή με βαθυκόκκινες γραμμώσεις και παρυφές. Τα άνθη της, που έχουν κρεμ χρώμα, είναι πιο μικρά και κάπως λιγότερα σε αφθονία από του τυπικού είδους.

Ιβίσκος ο ρόδινος (Hibiscus roseus). Ποώδες, πολυετές και ανθεκτικό είδος, που κατάγεται από τις παραμεσόγειες περιοχές και μπορεί να φτάσει τα σε ύψος τα 0,5-1 μ. Έχει ροζ άνθη, πλάτους 10 εκ., που ανοίγουν τον Ιούλιο - Αύγουστο. Αντέχει στους δυνατούς ανέμους και την αλμύρα της θάλασσας.

Ιβίσκος ο σχιζοπέταλος (Hibiscus shizopetalus). Πρόκειται για λεπτεπίλεπτο θάμνο, που κατάγεται από την ανατολική Αφρική. Στους τόπους καταγωγής του η διάμετρος και το ύψος του μπορούν να φτάσουν τα 3,5 μ. Έχει λεπτούς βλαστούς, που πολλές φορές χρειάζονται στήριξη, μικρά φύλλα και κόκκινα - πορτοκαλί κρεμάμενα άνθη, πλάτους 8 εκ. με κροσσωτά πέταλα, κυρτά προς τα πίσω, και αφήνουν ακάλυπτους τους μακριούς κόκκινους στήμονες.

Ιβίσκος ο συριακός (Hibiscus syriacous). Γνωστό και σαν Αλθαία η καρποφόρος (Althaea frutex). Είναι ανθεκτικός, φυλλοβόλος θάμνος, ύψους 3 μ. περίπου με πάρα πολλές διακλαδώσεις. Έχει ωοειδή, βαθυπράσινα και οδοντωτά, συνήθως τρίλοβα, φύλλα και μονήρη άνθη, πλάτους 8 εκ., που εμφανίζονται στις μασχάλες των ανώτερων φύλλων από τον Ιούλιο μέχρι τον Οκτώβριο. Το χρώμα τους ποικίλλει από το λευκό μέχρι το πορφυρό. Υπάρχουν αρκετές ποικιλίες με διπλά άνθη: η "Έντονη" ("Ardens") με διπλά λουλούδια, τα οποία έχουν ροζ χρώμα και βιολετί κηλίδες, η "Ουρανία" ("Caeleste") με έντονα γαλάζια άνθη, η "Dorothy Crane" με λευκά άνθη, που έχουν κρεμεζί κέντρο και η "Ιωάννα της Λωραίνης" ("Jeanne d' Are") με διπλά, λευκά άνθη.

Ιβίσκος ο τρισχιδής (Hibiscus trionum). Ποώδες, ετήσιο ανθεκτικό φυτό, που κατάγεται από την Αφρική, την Ιταλία και τη χώρα μας, όπου είναι γνωστό και σαν αγριομπαμπακιά και φτάνει σε ύψος 50-80 εκ. Τα βαθυπράσινα φύλλα του είναι ωοειδή, έλλοβα και οδοντωτά. Τα άνθη του, πλάτους 8 εκ., έχουν υπόλευκο ή ωχροκίτρινο χρώμα με καστανό κέντρο και ανοίγουν από τον Αύγουστο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Ο κάλυκάς τους, που είναι γεμάτος σπόρους, παρουσιάζεται αρκετά εμφανής. Στο τυπικό είδος, τα άνθη ανοίγουν μόνο για μερικές ώρες το πρωί, αλλά υπάρχουν και ποικιλίες που δημιουργήθηκαν από πρόσφατες διασταυρώσεις, των οποίων τα άνθη τους παραμένουν ανοιχτά μέχρι το βράδυ.

Τεχνική της καλλιέργειας
Τα ετήσια είδη έχουν ανάγκη από προσήλια μέρη και καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη. Πολλαπλασιάζονται μόνα τους, με σπόρους. Τα θαμνώδη είδη, που είναι ημιανθεκτικά και ευαίσθητα, καλλιεργούνται σε γλάστρες μέσα σε θερμοκήπια. Κατά το καλοκαίρι οι γλάστρες μπορούν να μεταφερθούν στο ύπαιθρο. Καλλιεργούνται και απευθείας στο χώμα, στο ύπαιθρο, αλλά μόνο σε περιοχές με ήπιο κλίμα. Οι γλάστρες πρέπει να έχουν διάμετρο 20-30 εκ. και να περιέχουν ένα μείγμα από φυτόχωμα και τύρφη, το οποίο εφόσον διατηρείται υγρό και σε θερμοκρασία όχι κατώτερη των 16 ο C (κυρίως για τις ποικιλίες με πολύχρωμα φύλλα), παρέχει τη δυνατότητα στα φυτά να διατηρούν τα φύλλα τους ολόκληρο το χειμώνα. Αν δεν είναι δυνατό να διατηρηθεί η θερμοκρασία στο επιθυμητό επίπεδο, αρκεί η διατήρηση του χώματος σε υγρή κατάσταση. Στην περίπτωση αυτή, όμως, αυτή τα φυτά θα ρίξουν τα φύλλα τους.
Η αλλαγή γλάστρας γίνεται κάθε χρόνο κατά το Μάρτιο. Από αυτήν την εποχή και μετά αυξάνονται προοδευτικά τα ποτίσματα, ενώ κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, είναι απαραίτητο να εμπλουτίζεται το χώμα με υγρά λιπάσματα. Οι θάμνοι που καλλιεργούνται σε γλάστρες πρέπει να κλαδεύονται κάθε χρόνο, κατά τον Μάρτιο: πρέπει δηλαδή να κόβονται οι βλαστοί σε αποστάσεις 15 εκ. περίπου από το χώμα.
Οι ανθεκτικοί θάμνοι καλλιεργούνται στο ύπαιθρο, σε γόνιμα και καλά αποστραγγιζόμενα εδάφη και σε μέρη απάνεμα και προσήλια. Δεν χρειάζονται τακτικό κλάδεμα: μόνο αν χρειαστεί, επιβραχύνονται τα κλαδιά μετά την ανθοφορία.

Πολλαπλασιασμός
Τα μονοετή είδη σπέρνονται απευθείας στην οριστική τους θέση κατά τον Απρίλιο και αργότερα, και αραιώνονται στις επιθυμητές αποστάσεις. Για να δώσουν τα φυτά μεγάλα, πρώιμα άνθη, πρέπει να σπαρθούν σε μεγάλο χώρο κατά το Μάρτιο σε θερμοκρασία 13 ο C. Στη συνέχεια τα νεαρά φυτά θα μεταφυτευτούν σε δοχεία και θα διατηρηθούν σε ψυχρό κασόνι μέχρι να δυναμώσουν, οπότε θα φυτευτούν κατά τον Μάιο στην οριστική τους θέση.
Τα πολυετή είδη πολλαπλασιάζονται κατά τον Ιούλιο με μοσχεύματα, μήκους 8-10 εκ. , που προέρχονται από τους πλευρικούς βλαστούς.
Στη συνέχεια τοποθετούνται για να ριζώσουν σ' ένα μείγμα από τύρφη και άμμο σε ίσα μέρη. Η θερμοκρασία πρέπει να διατηρείται στους 18 ο C. Μόλις σχηματιστούν οι ρίζες, τα νεαρά φυτά φυτεύονται μεμονωμένα σε γλάστρες, που περιέχουν μείγμα από φυτόχωμα και παραμένουν σε ψυχρό κασόνι όλο το χειμώνα. Κατά τον Μάιο, τα φυτά μεταφυτεύονται σε μεγαλύτερες γλάστρες, που παραχώνονται μέσα στο χώμα μέχρι την οριστική φύτευσή τους, που θα πρέπει να γίνει κατά τον Οκτώβρη
Τα είδη που καλλιεργούνται στο θερμοκήπιο πολλαπλασιάζονται με μοσχεύματα, που αφού ριζώσουν, μεταφυτεύονται σε δοχεία διαμέτρου 10 εκ. Καθώς αναπτύσσονται τα φυτά μεταφυτεύονται διαδοχικά σε ολοένα μεγαλύτερες γλάστρες.

Ζωικοί εχθροί και ασθένειες
Οι νεαροί βλαστοί, τα μπουμπούκια και τα άνθη προσβάλλονται από αφίδες, τις οποίες μπορείτε να καταπολεμήσετε ψεκάζοντας τα φυτά με διάλυμα νικοτίνης ή σε σοβαρές περιπτώσεις με μαλαθείο.

Κυριαζή Μαρία, Γεωπόνος Τ.Ε.,
Msc in Horticulture Crop Protection (Φυτοπροστασία),
Ειδίκευση στην Ελαιοκομία,
Υπεύθυνος Γεωπόνος Φυτώρια Δέλτα – Delta Trees ΕΠΕ